De gemeente is aan zet

Het was even stil. Zoals u weet kregen de bewoners op 29 maart 2019 een half jaar de tijd om met een alternatief voor sloop van de Theresiakerk te komen. Dat alternatief kwam er. Zelfs twee alternatieven, van architectenbureau DAVL en hun investeerder Citystone, en van ontwikkelaar DODUVA en hun partners Groosman en Hagedoorn. Beide alternatieven creëren ruimte in de kerk voor publieke/maatschappelijke functies, die financieel gesteund worden door de functie wonen.

De wethouder heeft toen, zoals beloofd, de koper van de kerk, Kavel Vastgoed, op het hart gedrukt met deze partijen te praten, en heeft ook zelf de partijen uitgenodigd voor overleg over gemeentelijke kaders. Dit bleek echter al snel een doodlopende straat. Kavel wilde de kerk wel overdoen, maar het kettingbeding (de bepaling van de verkoper, de parochie Maria Sterre der Zee, over wat er met de kerk mag gebeuren) bleek geen rekening met de mogelijkheid van herbestemming te houden. En herbestemming is wat dit mooie gebouw nu juist verdient!

Het gesprek over de kaders bleek ook niet zo gemakkelijk te gaan – de gemeente houdt vooralsnog vast aan strenge regels wat betreft parkeernormen, die ontwikkeling tot woningen financieel onhaalbaar maken. Streng dat wil zeggen – tegen het beperken van auto’s. De bouwers moeten meer parkeren mogelijk maken. En dat in een tijd dat de gemeente overal praat over autoluw of zelfs autovrij maken van woongebieden, en het stimuleren van deelauto’s en meer OV…

Alles stond dus weer even stil. En dan waren er nog de problemen in het college, die ook voor vertraging zorgden. Maar binnenkort komt er weer actie!

Op 5 november staat onze notitie op de agenda bij B&W, op 13 november, verwachten we, zal ze geagendeerd staan in de Commissie Ruimte van de gemeenteraad. Nu partijen – parochie, Kavel, gemeente – niet willen of kunnen bewegen om herbestemming van de Theresiakerk mogelijk te maken, is het woord toch weer aan de politiek, aan de raadsleden die voor ons, de burgers, opkomen.

Zij laten nu al van zich horen, in positieve zin! Eergisteren stonden onderstaande stukjes van twee raadsleden in de Stadskrant (huis aan huisblad):

En zo is het. De bewoners hebben al meer gedaan dan iedereen verwachtte – van financieel haalbaarheidsonderzoek binnenhalen tot gesprekken voeren met ontwikkelaars, tot contact houden met de wijk, etc. etc.

Nu is dan toch echt, met steun van de raadsleden, de gemeente aan zet!

Plannen voor behoud van de kerk

Vóór 15 september moesten de bewoners bij de gemeente een alternatief presenteren om sloop van de Theresiakerk te voorkomen. Inmiddels is het al 19 september en u heeft nog niet van ons gehoord. Maar onze notitie is ingediend, en zij bevat niet één, maar zelfs twee alternatieve plannen, waarin de kerk (deels) behouden kan blijven. In verschillende mate doen zij recht aan de belangrijkste behoeften uit de wijk:

  • bewaren van het karakteristieke aanzicht van onze mooie wijk
  • behoud van iets van de publieke functie van het gebouw
  • behoud van groen, rust die er zijn – kortom, van de kwaliteit van de publieke ruimte rond de kerk.

Een gehele herbestemming van het gebouw als publieke ruimte is onmogelijk, daar gemeente, noch parochie, noch een andere organisatie daarvoor de verantwoordelijkheid wil nemen. Marktpartijen moeten het doen, en dus moeten de kosten van restauratie terug verdiend worden. In beide plannen zijn woningen de belangrijkste factor daartoe.

In verschillende media was de afgelopen weken al te lezen dat het plan uit 2010/2011 van architectenbureau DAVL in aangepaste versie één van de alternatieven vormt. In dit plan is in de beneden ruimte van de kerk plaats voor publieke functies, en komen de opbrengsten uit verhuur van studentenwoningen die in een toren uit het midden van de kerk zal verrijzen. De bomen rondom de kerk, de ruime stoep – dit blijft in beide plannen zoveel mogelijk intact, en het groen wordt natuurlijk opgeknapt.

Het andere plan is van DODUVA, een ontwikkelaar die zich richt op duurzame herbestemming. De ‘schil’ van kerk en pastorie blijven in dit plan behouden, en ook hier zijn publieke functies mogelijk in het atrium op de benedenverdieping van de kerk. Daaromheen en daarboven komen dan lagen met starterswoningen. Het geheel zal duurzaam verwarmd worden en verlengde ramen brengen licht in de ruimte.

Oog voor de Wijk besteedt in haar laatste nummer aandacht aan beide plannen, zie hiervoor pagina 15 en 16 van het september/oktober nummer hier.

Er is dus weer een belangrijke stap gezet, de plannen zijn er, ze zijn gepresenteerd aan de gemeente, en nu is het zaak dat zij achter de bewoners zal staan in hun toekomstvisie – waarin een mooie, aantrekkelijke wijk centraal staat, in plaats van het hart (de Theresiakerk) eruit te rukken en niet veel meer dan extra concurrentie tussen de vele supermarkten in de wijk ervoor in de plaats te brengen. Dit met verlies van het groen, de brede stoep, en wat er nog aan avondrust rond de rotonde heerst.

De gemeente zal de partijen (de parochie en Kavel Vastgoed) die het supermarktplan voor Rustenburg-Oostbroek ontwikkeld hadden, aan moeten spreken op de goodwill die zij in Den Haag zullen krijgen als blijkt dat ze mee kunnen denken en mee bewegen met wat de bevolking verlangt en nodig heeft, en een handreiking kunnen doen naar de partijen die zich ingezet hebben voor een alternatief mét behoud van ons Juweel van Rustenburg-Oostbroek.

De bomen zijn veilig!

Hoera, het is gelukt! De 4 bomen die bijna-bijna gekapt zouden worden zijn voorlopig gered. Een paar weken geleden schreven we over de bomen van de tuin achter het klooster aan de Kootwijkstraat en hoe bewoners ervoor streden om die te beschermen. Diverse mensen hebben zich hiermee bezig gehouden, brieven geschreven, regels uitgezocht, bezwaar aangetekend. De politiek heeft vragen gesteld. Uiteindelijk is een omissie in de vergunning waardoor de bomen op korte termijn bedreigd werden hersteld – en zijn de bomen weer veilig.

De bomen waar het om gaat zijn op deze foto (vanaf de speelplaats van de Pleysierschool) te zien.

Als het nieuwbouwplan door zou gaan zou de stenen constructie niet alleen de kerk en de hele voor- en achtertuin, bedekken, maar óók een stuk tuin van het oude klooster. Daar spelen nu de kinderen van DAK-kinderopvang, die moeten het dan met wat minder speelruimte stellen.. en een ander uitzicht… Los ervan dat zij, én de kinderen van de Pleysierschool, lange tijd zouden moeten kampen met sloop en bouw-activiteiten.

We zijn heel blij met de betrokkenheid met de 4 bomen die van zoveel kanten kwam. En dan vooral met de statige, vruchtdragende hoogstampeer die net zo oud is als de kerk. Onze mooie wijk behouden en verbeteren kunnen we alleen samen, en dat bleek ook nu. Uiteindelijk heeft en ambtenaar de fout in de originele vergunning hersteld, door deze te wijzigen. Nu is er (zoals dat hoort) de voorwaarde toegevoegd dat de bouwvergunning rond moet zijn om te mogen kappen. In echt ambtelijke taal:

Gelet op artikel 2.33 lid 1 onder e juncto artikel 2.2 lid 1 onder g van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht juncto de artikelen 1:4 en 1:6 onder b van de Algemene Plaatselijke Verordening voor de gemeente Den Haag en met toepassing van artikel 3:15 lid 2 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, wijzigen door middel van toevoeging van het onderstaande: Van deze vergunning mag pas gebruik worden gemaakt nadat de omgevingsvergunning voor de activiteit “bouwen’ is verleend.

Mocht u de vergunning zelf op internet willen lezen – dat kan op http://www.overheid.nl onder “berichten over uw buurt”.

Aan welke ambtenaar deze eer toekomt is nog onduidelijk. Als we het horen, dan brengen we persoonlijk een huisgemaakte perentaart!

Stichting Theresia – Rustenburg-Oostbroek

Dat is de naam voor de nieuwe stichting, op 24 juli jongstleden officieel bij de notaris opgericht en ingeschreven bij de KvK. De stichting is een stap in het traject waarop een groeiende groep mensen zich heeft aangesloten om de Theresiakerk te redden en om zich in te zetten voor de kwaliteit van de publieke ruimte in onze prachtige wijk!

De zaak waarvoor we ons inzetten spreekt velen aan – ondernemers uit de wijk, bewoners, maar ook mensen van binnen en buiten Den Haag die de schoonheid van deze plek en dit gebouw zien. Al die mensen zien ook – door de tijd die de leden van de groep eraan besteden – wat het waard is, en velen zijn daarom bereid ook iets van hún tijd te geven en ons voor de publieke zaak vrijwillig te helpen. Allen die dat doen verdienen een bedankje namens Rustenburg-Oostbroek, en dat krijgen ze hierbij!

Hieronder kunt u de algemene en de bijzondere doelstelling van de stichting lezen. Zij is bereikbaar op het vertrouwde emailadres: theresiakerkdenhaag@gmail.com, en natuurlijk via het formulier op deze website.

Doelstelling Stichting Theresia – Rustenburg-Oostbroek:

Algemeen

De stichting stelt zich ten doel de kwaliteit van de publieke ruimte in de Haagse wijk Rustenburg-Oostbroek te behouden en te bevorderen, zodanig dat het samenleven van al haar bewoners, met hun verschillende talen, culturen, religies en levensovertuigingen tot haar recht komt.

Dit betekent dat het behoud van zowel markante historische gebouwen, en de architectonische eigenschappen van de woningen in de stijl van de Nieuwe Haagse School, als het groen (oude bomen) dat hen omringt, en meer in het algemeen de biodiversiteit (waaronder zeldzame diersoorten) in de wijk worden ondersteund en bevorderd.

Doel van deze inzet is echter niet een ‘museale’ woonomgeving, maar juist een wijk die gericht is op een duurzame, sociale en inclusieve gemeenschap, waarvoor de voorwaarden in het oorspronkelijk wijkontwerp geschapen werden, en waar de vele generaties nieuwe bewoners aan bij hebben gedragen.

Bijzonder

Tegen de achtergrond van de algemene doelstelling, richt de stichting zich in het bijzonder op het behoud en de herbestemming van de voormalige Theresiakerk (Apeldoornselaan 240). Dit gebouw, dat het stedenbouwkundige hart van de wijk vormt, verdient het om bewaard te blijven, en in een veranderde samenleving, opnieuw vorm te geven aan verbinding en ontmoeting, op een financieel en maatschappelijk levenskrachtige basis.

Hieronder een paar foto’s van het feestelijke moment bij de notaris:


De Bomen moeten blijven!

Het lijkt alsof we enkel ons best willen doen voor behoud van de Theresiakerk. Dat is maar een deel van het verhaal – er is ook nog eens een tuin áchter de kerk. En ja, met de beoogde supermarkt+woningen+parkeerdek zou die tuin óók verdwijnen. Niet alleen de bomen rond de kerk zelf, maar ook die achter het zogenoemde ‘klooster’ aan de Kootwijkstraat zijn in gevaar. Hoe zit dat?

De nu verwilderde tuin achter de kerk – met een beetje moeite om te toveren in een heerlijke plek voor omwonenden.

Afgelopen week was de hoorzitting vanwege het door diverse buurtbewoners aangetekende bezwaar tegen de kap van de 17 gezonde bomen in de tuin van de kerk. Daarbij brachten zij in dat ook 4 bomen aan de andere kant van van de erfgrens, in de tuin achter het ‘klooster’ door hetzelfde bouwvoornemen bedreigd worden, en dat de vergunning voor kap van deze bomen, meer dan een jaar geleden ten onrechte is verleend… Bij die kapvergunning, uit begin 2018, zijn namelijk de bouwplannen voor de Teresiatoren niet meegenomen. Terwijl ook deze bomen voor geen andere reden zouden moeten wijken. En ook dan… hoe vreemd is het om een kapvergunning te verlenen, voordat er een bouwvergunning is! Als die van de baan gaat, dan zijn de bomen immers onherroepelijk verdwenen…

Een mini-bos, dat bedreigd wordt… (foto Marc Tangel)

Gelukkig hadden de leden van de beroepscommissie wel begrip voor het argument dat ook de bomen achter het klooster bij hetzelfde plan horen, en zagen ze in dat het dan ineens om een mini-bos (meer dan 20 bomen) blijkt te gaan, dat onze wijk ontnomen zou worden. Want, let wel: de beoogde nieuwbouw is zó omvangrijk (u weet: 17 woningen, een parkeerdek voor ca. 60 auto’s, en een supermarkt XL met inpandige losruimte voor vrachtwagens…) dat er geen plek meer is voor groen. We zouden als omwonenden een flinke hoeveelheid warmte en fijnstof-zuigers verliezen, waardoor de leefkwaliteit van onze wijk in het gedrang komt!

En dat kan natuurlijk niet – net nu Den Haag aan de slag gaat met natuurinclusief bouwen – zoals vastgelegd in de nota ‘De stad natuurlijk‘ (te lezen achter de link). Hierin zegt wethouder Revis wat dat inhoudt: ” … dat we bij nieuwbouw niet alleen zorgen voor een nestgelegenheid voor beschermde diersoorten, maar juist ook voor mooie, groene daktuinen en muren.” want “Groen voorziet in plekken voor rust en ontspanning en maakt de stad mooier. … Groen draagt bovendien bij aan het tegengaan van wateroverlast en hittestress.” Over de vogels en de vleermuizen die fourageren en nestelen in de bomen achter de kerk heb ik het hier nog niet eens gehad…

Woorden dus waar wij heel blij mee zijn. Het oude nieuwbouwplan is al 5 jaar oud, of ouder. Toen leefde het nog niet zo: de droogte, de toegenomen warmte, de wateroverlast – al die problemen waar de stad zich tegen móet gaan beschermen.

De oude dame – de hoogstam-peer

Temidden van de bomen in die andere tuin, is er dan nog de bijzondere oude Hoogstam-peer, hier op de foto in het midden. Een monumentale boom, die zeer zeldzaam is. Voor deze boom is dus, in onwetendheid, in 2018 een kapvergunning gegeven. Maar ze hoort bij het mini-bos, waarom een deskundige na de hoorzitting gevraagd is om de zaak – over de grenzen van de kavels heen – tóch nog een keer in samenhang te bekijken.

Wat vindt u? Wat ons betreft: de bomen moeten blijven! De uitspraak volgt over een week of 4 en we willen vertrouwen op een goede afloop voor de wijk, en voor de bomen.

Tot slot: een verzoek aan iedere geluksvogel met achtertuin of balkon richting de kerk: een foto van uw uitzicht is van harte welkom. Die zullen we dan plaatsen (met of zonder naamsvermelding – zoals u dat wil) op twitter, op facebook (/theresiakerkRO) of hier. Bij voorbaat dank!

Stap voor stap

Het is nu welbekend in de wijk, en in de stad, dat een groeiende groep wijkbewoners en andere betrokkenen zich inzet voor behoud van de Theresiakerk. Steeds weer krijgen de leden de vraag: hoe ver zijn jullie nu? De tijd gaat hard. Een half jaar kregen jullie, toch?

De betrokkenheid is groot. De verwachtingen ook. En de tijd lijkt heel kort. Veel te kort. Als je bedenkt dat Kavel Vastgoed, de projectontwikkelaar die de Theresiakerk wil slopen al zes jaar bezig is met het plannen maken en vergunningen krijgen, lijkt een half jaar absurd. En dat voor vrijwilligers, leken, die geen ervaring hebben met zo’n proces. Veel tijd gaat op aan leren. Onderzoeken. Praten. Overleggen met instanties en ondernemingen.

Afgelopen woensdag, 19 juni, was een kleine stroomversnelling – een fascinerende ochtend waarop meer dan 20 mensen samen kwamen in een zaaltje van de voormalige Julianakerk – een passende ruimte – om te brainstormen over een business-case voor de Theresiakerk.

Oog voor de Wijk, de wijkkrant, plaatste een mooi verslag (ook bewaard op de pagina In de Media).


Het was een levendige bijeenkomst, en alles was mogelijk gemaakt door mensen die het grote belang van het behoud van de kerk inzien – leden van de kerngroep hadden alle uitnodigingen verzorgd, brainstormers persoonlijk benaderd, leiders van de tafels gevraagd. Ze hadden lekkere hapjes geregeld; de eigenaar van Julianaplaza, Atalay Celenk, stelde de ruimte beschikbaar; een bekende fotozaak uit de binnenstad had de prints van de bouwtekeningen geleverd, en al die docenten, ondernemers, zzp’ers, vertegenwoordigers van sociale initiatieven droegen hun kostbare tijd en ideeën bij.

De bijeenkomst begon met een inleiding aan de hand van een powerpoint over de stand van zaken rond de kerk – hoe we hier gekomen zijn en hoe we verder kunnen gaan. Veel vragen kwamen hierbij los van de aanwezigen. Iedereen wil precies weten wat we kunnen doen om de kerk te behouden… Wat een betrokkenheid! Dit geeft al zin in de bijeenkomst voor bewoners, die we over enige tijd zullen organiseren – wanneer de plannen iets verder uitgewerkt zijn.

Een Mind-Map, gemaakt door de verslaggever van Oog voor de Wijk aan één van de drie tafels, geeft goed weer wat er zoal langs kwam aan ideeën die ochtend.

De volgende stap is dat uit al die ideeën de meest succesvolle worden geselecteerd, en verder opgevolgd. Daarmee gaan leden van de groep nu aan de slag.

Een andere stap die gezet gaat worden is: het oprichten van de stichting ‘Theresia – Rustenburg-Oostbroek’, die het mogelijk gaat maken om subsidies te krijgen, fondsen te werven, en de groep duidelijk te representeren.

Connecties worden uitgebreid, zodat het behoud van de kerk steeds meer gaat leven – zo waren verschillende leden van de groep gisteren, 22 juni, bij het buurtfeest van de bewonersorganisatie Boro, dat gehouden werd rond Spark – dat ronde gebouwtje achter de Escampade. Daar spraken ze groepen en organisaties, en mede-buurtbewoners.

Verkennende gesprekken met ‘grotere gebruikers’, investeerders, en religieus erfgoed-deskundigen vinden plaats, en ervaringen met andere groepen die kerken hebben gered worden gedeeld.

Het gaat stap voor stap. Een andere manier is er niet. Ons druk maken over die tikkende klok helpt niet. Wat wel helpt is het vaste vertrouwen dat het niet meer van deze tijd is om deze mooie kerk te slopen. Dat het in het belang van de wijk is om de kerk te behouden.

De kerk is immers het ‘Juweel van Rustenburg-Oostbroek’ – de naam op het logo dat onze Stichting in oprichting nu voert. De stichting gaat zich inzetten voor de kwaliteit van de publieke ruimte en van het samenleven in Rustenburg-Oostbroek, met als eerste project het behoud van ONS JUWEEL.

En voor dat juweel is nog steeds hulp nodig. Heeft u bijvoorbeeld een drukkerij, of een cateringbedrijf, bent u boekhouder, of evenementen-organisator? Dan kunt u zich voegen bij die groeiende groep mensen die het initiatief steunen. Het mailadres kent u al: theresiakerk@gmail.com – en anders vindt u het contactformulier op deze site wel. En… liggen zulke dingen niet op uw weg, dan kunt u altijd onze website volgen, of onze facebookpagina, twitteraccount, of instagram! We houden contact. We zijn vol vertrouwen. De Theresiakerk moet blijven!

Starters een kans…?

Wie wil dat niet? Starters een kans geven. Blijkbaar wil de eigenaar van de Theresiakerk het, want sinds gisteren hangt een grote banner op de toren van de kerk, dwars over het prachtige rozet raam waaraan zij van verre te herkennen is. De banner is van de organisatie ‘Bewaakt en bewoond’ die de nu leegstaande kerk en de pastorie tegen ongeoorloofd gebruik (lees: kraken) moet beschermen. Starters mogen bij organisaties zoals deze tegen een laag bedrag in leegstaande gebouwen wonen totdat deze een definitieve bestemming is gegeven.

De banner die de prachtige rozet aan het oog onttrekt.

De komst van ‘Bewaakt en bewoond’ is het gevolg van het half jaar voor een nieuw plan, dat onze groep wist te krijgen. Begrijpelijk dat de eigenaar het niet zomaar leeg wil laten staan. Wél jammer dat onze groep nog geen gesprek over het tijdelijk gebruik mocht voeren. Want wij zijn óók voor starters. En voor degenen met ervaring. Maar vooral zijn we voor het laten uitkomen van de schoonheid van dit gebouw, waar wij, wijkbewoners, dagelijks op uitkijken. We zouden eigenlijk ook wel graag de klokken nog eens willen horen. Misschien is dat binnenkort mogelijk via een oude audio-opname die een buurtbewoner beloofde. Maar vooral willen we het rozet weer zien. Dat prachtige rozet…

Een beetje bewerkt maar, de kleuren – zo mooi is het écht!

Liefst met een lichtje erachter. Elke avond een paar lampen aan in de kerk, zodat het licht naar buiten schijnt. Dat zou een mooi begin zijn van de terugkeer van het leven in de Theresiakerk.